«Λέβερκυν»

Την αφοσίωση σε κάτι υψηλότερο από τις παραδεδομένες αξίες της αστικότητας εσείς την θεωρείτε ως έλλειψη ζεστασιάς, ως αποδεικτικό μιας ξορκισμένης περηφάνειας, μιας αδικαιολόγητης ξιπασιάς. -γράφει η Αντωνία Κώστα-Φώτη

Το λάθος σας ήταν πάντα – μην ανησυχείς Ζερένιους, λέγοντας «σας» δεν καταργώ τον ενικό οικειότητας που μας ενώνει από παιδιά και που ξέρω πως πάντα θεωρούσες μεγάλη υπόθεση, απλώς σε τοποθετώ για χάρη της συζήτησης μας στην γενικότητα μιας απρόσωπης πλειοψηφίας- το λάθος σας,  λοιπόν, αγαπητέ Ζερένιους, ήταν πως ανέκαθεν θεωρούσατε το διαφορετικό ως άρρωστο. Kαι στην συνέχεια προσδίδατε σε αυτή την αόριστη αρρώστια, μια χροιά ανηθικότητας, γιατί η αρρώστια ήταν πάντα για εσάς ένα είδος πληγής, μια τιμωρία θεϊκής προελεύσεως που αφορούσε κάποιους άτυχους Άλλους, ποτέ εσάς. Αυτή είναι η βασική διαφορά μας. Εγώ σε αυτό που εσείς ονομάζετε αρρώστια βλέπω υγεία και ζωή, ένα καινούργιο είδος υγείας και μια καινούργια ζωή που πηγάζει από τη δύναμη της φθοράς. Ας σου το πω με πιο απλά λόγια: όσο εσείς επιλέγετε να αγνοείτε τον θάνατο και την αρρώστια, να καμώνεστε πως δεν σας αφορούν, πως δεν είναι μέρος της ζωής, άλλο τόσο εγώ τα θεωρώ συστατικά στοιχεία της, αξεδιάλυτα με την ομορφιά και τη δημιουργικότητα.

ex5zΔεν εκπλήσσομαι λοιπόν που μετά από τόσους αιώνες, ακόμα κυκλοφορεί ο εντυπωσιακά θρεμμένος μύθος μιας υποτιθέμενης «συμφωνίας» μου με δυνάμεις αλλόκοτες. Ε λοιπόν Ζερένιους, πολύ θα το θέλατε να ήταν έτσι! Πολύ θα το θέλατε η καλλιτεχνική Δημιουργία να συνδέεται με ένα είδος καπιταλιστικής δαιμονικότητας, με ένα συμβόλαιο που μπόρεσε τάχα να μου χαρίσει την  απρόσιτη στη μετριότητα ιδιοφυία, αλλά που κρύβει και κάποια ψιλά γράμματα που κάποτε θα μου πάρουν όλα όσα μου έδωσαν. Πώς αλλιώς, αναρωτιέται το αστικό σας μυαλό, πώς αλλιώς κάποιος αφοσιώνεται με τόση σφοδρότητα στη μουσική; πώς απορρίπτει τους ανθρώπους για χάρη της Τέχνης; Και τι τέχνης ε! Μιας τέχνης ελιτιστικής, ακαδημαϊκής, που στοχεύει μονάχα σε μια χούφτα ανθρώπους, μιας τέχνης που η μάζα είναι καταδικασμένη να μην κατανοήσει ποτέ, μιας τέχνης ακοινώνητης από τη φύση της. Μιας τέχνης που προσβάλλει το ανθρώπινο, την λαϊκότητα! Αυτά δεν σκέφτεστε; Ακόμα κι εσύ, αυτά δεν σκέφτηκες όταν διάβασες την πρώτη μου σύνθεση;

Tην αφοσίωση σε κάτι υψηλότερο από τις παραδεδομένες αξίες της αστικότητας εσείς την θεωρείτε ως έλλειψη ζεστασιάς, ως αποδεικτικό μιας ξορκισμένης περηφάνειας, μιας αδικαιολόγητης ξιπασιάς. Ε λοιπόν αν είναι έτσι, ναι, προτιμώ να ανέβω στην πιο παγωμένη κόλαση παρά να μείνω εδώ κάτω και να προσποιούμαι πως αγαπάω τους ανθρώπους. Τους ανθρώπους τους περιφρόνησα από παιδί, και αυτοί, οι τόσο εγωιστές, οι τόσο υπερφίαλοι νάρκισσοι, αναγκάστηκαν να με βγάλουν τρελό, δαιμονικό, κατεστραμμένο, προκειμένου να δικαιολογήσουν το ότι τους γύρισα την πλάτη.

Μα, όχι, αν θέλετε να ξέρετε η τέχνη μου δεν είναι ούτε παγωμένη ούτε στερείται συναισθήματος, κι όποιος μπορεί και θέλει θα την καταλάβει. Αλλά φυσικά, το θέμα που προκύπτει εδώ δεν αφορά και τόσο την κατανόηση. Στην πραγματικότητα ποτέ δεν ενδιαφέρθηκαν οι άνθρωποι να καταλάβουν τίποτα, ούτε καν τους ίδιους τους εαυτούς τους. Όχι, όχι, πρόκειται για κάτι άλλο, για το σκάνδαλο της παρέκκλισης του τονικού κανόνα, δηλαδή της έμμεσης αποποίησης της δυτικής τονικότητας. Ποιος είμαι εγώ που ξαφνικά απαρνούμαι τα μείζονα και τα ελάσσονα, ε; Ποιος είμαι εγώ που αντί για μια ρητή αφηγηματική γραμμή επιλέγω κάτι που από πολλούς θα θεωρηθεί μοντέρνο, άχρηστο, ακατανόητο; Το ίδιο συμβαίνει και με τους συγγραφείς. Αν ήμουν συγγραφέας θα είχα γράψει ένα από εκείνα τα μακροσκελή ολικά μυθιστορήματα των αρχών του περασμένου αιώνα, κάτι που θα ταλαιπωρούσε τον αναγνώστη πολύ, και μέχρι και σήμερα θα υπήρχαν άνθρωποι που θα λέγαν απηυδισμένοι «α, δύσκολος ο Οδυσσέας». Ναι, δύσκολος, όμως υπάρχει κάποιος εκεί έξω που τον διαβάζει και ακούει τη μουσική του και η απόλαυση που λαμβάνει δεν συγκρίνεται με καμία από τις εύκολες τέρψεις που επιζητά διακαώς η πλειοψηφία. Έτσι και με τη δική μου μουσική. Γιατί να με κατηγορήσει κάποιος για ελιτισμό; Γιατί απλώς να μην παραδεχτεί τη δική του απροθυμία να ακούσει;

Gruppen Time structure smallΆλλωστε, κακώς με θεωρούν προδότη λες και η Δύση είναι η μοναδική μου μάνα και της χρωστώ αιώνια ευγνωμοσύνη. Πέραν του γεγονότος πως θεωρώ συνειδητά τον εαυτό μου ως πολίτη άπατρη, ως πολίτη του κόσμου ολόκληρου και πόλης καμιάς, έχω στις φλέβες μου και σλάβικο αίμα. Mη γελάς καθόλου, η γερμανικότητά μου είναι το ίδιο αμφίβολη με του οποιουδήποτε άλλου. Ανήκω στη Γερμανία όσο ανήκω και στην Πομερανία, εκεί από όπου προέρχονται οι πρόγονοί μου. Ας πούμε πως προτιμώ την ιδέα πως γεννήθηκα στα σύνορα, στο ανάμεσα και όχι στο Εδώ ή στο Εκεί, στη μεθόριο μεταξύ της τέχνης και της ζωής. Πολύ λυπάμαι όσους τρέφονται με την ιδέα του ξεχωριστού τους έθνους. Οι Γερμανοί, οι Ρώσοι, οι Πολωνοί, οι Έλληνες, όλοι, όλα τα έθνη, βαυκαλίζονται στην ιδέα μιας ανώτερης φυλής. Κατακρίνουν την ιδέα όταν προέρχεται από αλλού, αλλά όταν ξεπηδά από την δική τους χωρική εστία, τότε την δικαιολογούν, την ονομάζουν πατριωτισμό, την εξευγενίζουν, την κάνουν να φαίνεται περισσότερο λογική.

Οι άνθρωποι έχουν ιδιότυπη σχέση με τη λογική ξέρεις. Ιδιότροπη. Δεν την καταλαβαίνουν, αλλά δεν της αντιτάσσονται φανερά, από φόβο μην τους πουν τρελούς και αναγκαστούν κι εκείνοι να επιβιβαστούν στο κάρο που οδηγεί στο άσυλο. Κι έτσι απλώς την επικαλούνται εις μάτην, χωρίς να ξέρουν τι σημαίνει. Στην πραγματικότητα δεν έχουν καμία επαφή με τη λογική. Ούτε και με την τρέλα άλλωστε, καθώς λογική και τρέλα μπορούν να είναι ταυτόσημες σε πολλές περιπτώσεις και σε κάθε περίπτωση προέρχονται πάντα από την ίδια μήτρα. Οι άνθρωποι όμως δρουν με το πρωτόγονο και απολίτιστο ένστικτο της ανάγκης τους, που επειδή το έχουν εξευγενίσει με επεξηγητικές λέξεις, πιστεύουν πως πρόκειται για κάτι το αξιόλογο και καμώνονται τους σπουδαίους. Τη λογική κατά βάθος την περιφρονούν γιατί τη νομίζουν άπονη και ξέρουν πως μόνο εκείνη μπορεί να περιγελάσει τόσο επίπονα της επιδιώξεις τους. Η λογική όμως δεν έχει να κάνει με τη στυγνότητα. Απλώς οι άνθρωποι δεν αντέχουν το γεγονός πως μπορεί να υπάρχουν και άλλες ισχυρότερες πραγματικότητες από τη δική τους. Α, μα αν δεν ήμουν μουσικός θα ήμουν επιστήμονας. Ο λόγος που δεν είμαι είναι επειδή η επιστήμη εμμένει πολύ στην απόδειξη κι εγώ δεν έχω την υπομονή να δικαιώσω τους ισχυρισμούς μου στα μάτια του κόσμου. Έτσι κι αλλιώς η επιστήμη τροφοδοτείται εν μέρη από την τέχνη, παίρνει ιδέες και ανανεώνεται από αυτήν. Και η τέχνη είναι με τη σειρά της μια μορφή επιστήμης. Η δική μου τέχνη βασίζεται στα θεωρητικά μαθηματικά Ζερένιους, βλέπεις δεν είναι τόσο δύσκολο αν θέλει κανείς να εντρυφήσει σε αυτήν. Τα μαθηματικά είναι η πιο εύκολη γλώσσα του κόσμου, αρκεί κάποιος να σου διδάξει τους συσχετισμούς και τα σύμβολά της.

1878998a411569934a443fc24dc6aef0Ίσως βέβαια οι άνθρωποι να αποστρέφονται την τέχνη μου (όχι φυσικά στα φανερά, μπροστά μου με εκθειάζουν και αυτό είναι άλλωστε που τους φουρκίζει με την αφεντιά μου: δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να σέβονται έναν τρελό και τι το σπουδαίο και ξεχωριστό έχει επιτέλους αυτή η κωλομουσική που γράφω) επειδή ο δωδεκαφθογγισμός μου καταργεί την ιδέα του δυτικού τους κέντρου. Μια μουσική χωρίς ξεκάθαρη μελωδία, μια πορεία αέναα γραμμική και όχι κυκλική, καταρρίπτει την ιδέα του κοσμικού τους κέντρου και της μονοθεϊστικής εσχατολογίας τους. Βλέπεις καταλήγουμε και πάλι στη θεολογία. Πάντα με τραβούσε, το ξέρεις. Όχι τόσο από διάθεση αναζήτησης, αλλά από περιέργεια, από καθαρή περιέργεια να μάθω εκ των έσω αυτό το μυστήριο που οδηγεί τους ανθρώπους σε τόσο πόνο. Σου δίνω το ελεύθερο να θεωρήσεις αυτά που λέω ως λόγια δαιμονικά -αν και δε νομίζω Εκείνος να συμφωνούσε με αυτή μου τη δήλωση γιατί η ανυπαρξία του Άλλου, θα σήμαινε ταυτόχρονα και τη δική του ανυπαρξία-, αν και ξέρω πως δεν πρόκειται να σοκαριστείς, σίγουρα το έχεις ψυλλιαστεί πως καιρό τώρα δεν πιστεύω πια: η θρησκεία είναι μια απάτη αγαπητέ Ζερένιους, μια απάτη των ανθρώπων για τους ανθρώπους. Δεν είμαι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος που το δηλώνει, αλλά το πιστεύω με όλη μου την παγωμένη καρδιά.

Ξέρω τι θα πεις, «Αντριάν, σχεδόν προκαλείς τους ανθρώπους να σε πουν τρελό και άρρωστο». Ναι, ναι, φυσικά, οι άνθρωποι δεν αντέχουν την αλήθεια και προτιμούν να λοιδορήσουν την πηγή της, παρά να αντικρούσουν τα λεγόμενά της. Κάπως έτσι προέκυψε η ιστορία με την εταίρα και την «ασθένεια του έρωτα». Ακόμα και τον έρωτα και το σεξ έτσι μονοκόμματα τα βλέπουν οι αστοί σας. Γιατί τάχα να μην κολλούσα τη σύφιλη από κάποια αγαπημένη και σεβαστή χωριατοπούλα που μου χάρισε τον έρωτά της; Γιατί τοποθετείτε πάντα την αρρώστια στους υποτιθέμενους περιθωριακούς; Πρέπει δηλαδή σώνει και ντε να κατέληξα απογοητευμένος σε κάποιο πορνείο, όπου Εκείνος κατάφερε να με ξεγελάσει, μεταμορφωμένος σε μια φιγούρα που απέπνεε κάτι οικείο κι έτσι εγώ, εγώ, ο ανέραστος με την «παγωμένη καρδιά» παραδόθηκα χωρίς καθόλου σύνεση στην αγκάλη του πληρωμένου έρωτα. Αυτό ακούγεται ένα σενάριο που ταιριάζει περισσότερο σε εσάς τους αστούς παρά σε εμένα.

KOSMOGONIAΠοτέ κανείς δεν σκέφτηκε πως ίσως αυτό που εσείς μεταφράζεται ως ψυχρότητα, στην πραγματικότητα να αφορούσε απλώς μια διαφορετική κατεύθυνση; Η χρονική συγκυρία μας βρίσκει επιτέλους σε ένα στάδιο που μου ταιριάζει περισσότερο. Δεν μιλώ φυσικά για ομοφυλοφιλία, πώς θα μπορούσα να επικαλεστώ μια τέτοια ταυτότητα που πλέον έχει γίνει σχεδόν τόσο ορθόδοξη όσο και η ετεροφυλοφιλία; Όχι, όχι, ένας λάτρης του αφηρημένου και της ατονικότητας όπως εγώ, θα μπορούσε να έλκεται μονάχα από το αφηρημένο, από το απροσδιόριστο, από το queer. Όπως το σύμπαν και η μουσική δεν έχουν κέντρο, έτσι και η σεξουαλικότητα και το φύλο μου δεν διέπονται από την γουτεμβεργιανή σταθερότητα, δεν διαθέτουν άξονα, δεν μπορούν να αποτυπωθούν σε κανέναν άτλαντα. Αυτό που εσείς μεταφράζετε ως αποσυνάγωγη απομάκρυνση, είναι στην πραγματικότητα η απροσδιοριστία μου. Εγώ την έχω αγκαλιάσει αυτή την ρευστότητα που διέπει όλα τα είδη που βρίσκονται σε αυτή τη γη, εσείς από την άλλη φοβάστε το μη σταθερό, το τρέμετε, προτιμάτε τις δυστυχισμένες ταμπέλες της μονιμότητας.

Σύμφωνα με το παραμυθάκι σας, η σύφιλη με οδήγησε στην τρέλα, και η αρρώστια αυτή ήταν η φυσική κατάληξη της «συμφωνίας» μου. Μανία που την έχετε με τις συμφωνίες! Δεν είμαι ο Φάουστ, ούτε ο Ντόριαν αγαπητέ μου, αν και αυτούς ακόμα μπορώ να τους δικαιολογήσω. Σταματήστε να ντύνετε τα πάντα με τους λαικούς μύθους σας, είστε τόσο πρωτόγονοι όταν καταφεύγετε στις εύκολες συνωμοσιολογικές εξηγήσεις.

Μακάρι να υπήρχε στα αλήθεια η έννοια της τρέλας. Θα μου ήταν τόσο χρήσιμη η μακαριότητα της άγνοιας του κόσμου των ανθρώπων. Δυστυχώς όμως δεν υπάρχει. Αυτό που εσείς ονομάζεται τρέλα είναι απλώς η κατάσταση της ετερότητας που δεν κατανοείτε. Θέλετε να βλέπετε στους άλλους μικρές απομιμήσεις των εαυτών σας. Αν κάτι παρεκκλίνει, το φοβάστε, σπεύδετε να το βαφτίσετε αλλόκοτο.

ligeti5_detail_emΘα υπάρξει μια μέρα που όλοι οι άνθρωποι θα είναι νεκροί, Ζερένιους. Το σύμπαν έζησε πολύ πριν από εμάς και θα ζήσει, το ίδιο βίαια ατάραχο και αφού εμείς εξαλειφθούμε. Θα υπάρξει μια εποχή που το μόνο που θα έχει απομείνει από την ανθρωπότητα θα είναι τα υπολείμματα των σκουπιδιών της, διαβρωμένα, φαγωμένα από τους κοσμικούς ανέμους και τους καταρράκτες που πέφτουν από τα αστέρια. Τα σκουπίδια μας θα είναι η κληρονομιά που θα αφήσουμε. Και δεν μιλώ μονάχα για τα απορρίμματα μας, αλλά και για τα πολιτιστικά και αξιοθαύμαστα σκουπίδια μας, τον Παρθενώνα, το Σινικό Τείχος, τις πυραμίδες. Τα μπάζα του ανθρώπινου πολιτισμού, όλα του τα διαβρωμένα θεμέλια! Κάποια μέρα θα πατήσει ένα είδος στη γη και θα αηδιάσει από τον τρόπο που ζούσαμε. Κι ύστερα απλώς θα καθαρίσει ό,τι απέμεινε εδώ πάνω στη γη, θα πάρει μια μεγάλη σκούπα και θα σύρει όλο το σκουπιδαριό μας σε κάποια αιώνια χωματερή, γιατί αυτό το πλάσμα δεν θα είναι δέσμιο ούτε της ιστορίας ούτε της μνήμης και δεν θα το νοιάζει να μάθει το παραμικρό για τα επουσιώδη γεγονότα του ανθρώπινου πολιτισμού.

Μας λυπάμαι, Ζερένιους.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.