Η Νεφέλη, η Ιάνθη και το Φαινόμενο Θερμοκηπίου

 

Ο Αδριανός μένει πάνω στον πλανήτη Γη. Τα ξαδέλφια του, η 98 Ιάνθη και η 431 Νεφέλη, είναι αστεροειδείς και ζούνε στην κύρια ζώνη των αστεροειδών. Αυτή η ζώνη είναι πιό μακριά από τον Ήλιο από ότι είναι η Γη. Γράφει η Ειρήνη Σακελλίου
Ο πλανήτης που μένει ο Αδριανός (η Γη) καλύπτεται από ένα πολύ λεπτό στρώμα αερίου, την ατμόσφαιρα, όπως φαίνεται στη φωτογραφία.EarthatmosfΜία μέρα, συναντώνται και τα τρία ξαδελφάκια μαζί απάνω στη Γη γιά να τα πούνε.
Οι 98 Ιάνθη και 431 Νεφέλη ήρθαν από τη ζώνη αστεροειδών. Οι ειδικές στολές που φορούν η 98 Ιάνθη και η 431 Νεφέλη, δεν τις αφήνουν να αναφλεγούν όταν μπαίνουν στην ατμόσφαιρα της Γης. Παρόμοια προστασία έχουν και τα διαστημικά λεωφορεία όταν γυρίζουν στη Γη, μετά από μία επίσκεψη τους στο διεθνή διαστημικό σταθμό, για παράδειγμα.

Το διαστημικό λεωφορείο κατά την απογείωση

Το διαστημικό λεωφορείο κατά την είσοδο στην ατμόσφαιρα

Διαστημικό σκάφος HX1 κατά την επάνοδο στην ατμόσφαιρα (Προσομοίωση)

Ο διεθνής διαστημικός σταθμός.

Αφού έβγαλαν την προστατευτική στολή τους, η 98 Ιάνθη λέει με απορία και λίγο αγανακτισμένη:

-Τι την χρειαζόμαστε την ατμόσφαιρα;
-Τη χρειαζόμαστε γιά να ζήσουμε; ρωτάει τώρα η 431 Νεφέλη.
-Όχι εσείς. Εγώ ναι, απαντάει με σιγουριά ο Αδριανός. Και συνεχίζει:
-Χρειάζομαι να αναπνέω οξυγόνο. Άν κλείσω τη μύτη και το στόμα μου, δεν μπορώ να αντέξω πάνω από 1 λεπτό χωρίς να πάρω οξυγόνο. Μπορώ να κλείσω τη μύτη μου για λίγο όταν κάνω βουτιά στη θάλασσα. Όλο μου το σώμα χρειάζεται το οξυγόνο που παίρνω όταν αναπνέω. Εσείς, είστε τυχερές. Δεν χρειάζεστε οξυγόνο. Άρα μπορείτε να κάνετε μεγαλύτερα μακροβούτια!

Όταν `πέφτει΄ ένα αστέρι, πρέπει να προλάβεις να κάνεις μία ευχή.

Αν οι 98 Ιάνθη και 431 Νεφέλη και το διαστημικό λεωφορείο δεν είχαν την ειδική προστασία, θα γινόντουσαν σαν όλα αυτά τα `πεφταστέρια΄. Όταν `πέφτει΄ ένα αστέρι, πρέπει να προλάβεις να κάνεις μία ευχή όσο είναι αναμμένο και `πέφτει΄. Και η ευχή σου θα πραγματοποιηθεί.

Ουουου τι έγινε τώρα! Παίρνουν και τα τρία από μία αναπαυτική καρέκλα, τις βάζουν στη σειρά, σκέφτεται ο καθένας μία ευχή και κάθονται και τα τρία με γουρλωμένα τα μάτια να κοιτάζουν τον ουρανό, περιμένοντας να «πέσει» ένα αστέρι.
Ότι αντικείμενο πάει προς τη Γη, αν δεν καεί από την ατμόσφαιρά της λόγω τριβής, πέφτει στην επιφάνειά της και δημιουργούνται κρατήρες, που δείχνουν τα μέρη σύγκρουσης.

Ακριβώς αυτό έχει συμβεί στην επιφάνεια του Ερμή. Έχει μία υπερβολικά αραιή ατμόσφαιρα. Είναι τόσο αραιή που δεν μπορεί να κάψει εντελώς όλα τα αντικείμενα που πάνε προς την επιφάνεια του. Το αποτέλεσμα είναι ότι γίνονται συγκρούσεις και η επιφάνεια του γεμίζει κρατήρες.

Η επιφάνεια του Ερμή είναι γεμάτη κρατήρες από συγκρούσεις με μεσοαστρικά αντικείμενα.

-Κατάλαβες Αδριανέ, γιατί πρέπει να φοράμε τις ειδικές στολές μας όταν ερχόμαστε να σε δούμε στη Γη; λέει η 431 Νεφέλη.
-Και να φοράμε και αλεξίπτωτο. Να μη γίνουμε και εμείς κρατήρες! συμπληρώνει η 98 Ιάνθη.
-Πολύ καλά κάνετε, κορίτσια. λέει ο Αδριανός.
-Αν δεν υπήρχε ατμόσφαιρα, τώρα δεν θα με ακούγατε. Ούτε εγώ. Θα σας έβλεπα να ανοιγοκλείνετε τα στόματα σας, αλλά ο ήχος δεν θα μπορούσε να διαδοθεί και να φτάσει τα αυτιά μου χωρίς την ατμόσφαιρα. συνεχίζει ο Αδριανός.
-Δεν είναι μόνο αυτό· τα πουλιά πετάνε γιατί υπάρχει η ατμόσφαιρα. λέει η 98 Ιάνθη
-Και τα αεροπλάνα! συμπληρώνει η 431 Νεφέλη.
Αδριανός: -Επίσης, η ατμόσφαιρα απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία που έρχεται από τον Ήλιο.
-Ο Αδριανός χρειάζεται να βάζει αντηλιακό με δείκτη μόνο 50, γιατί έχει την ατμόσφαιρα να τον προστατεύει. λέει η 431 Νεφέλη.
-Αλλά εμείς, δεν έχουμε ατμόσφαιρα. Πρέπει να προσέχουμε, γιά να μην κοκκινίσουμε. Πρέπει να βάζουμε αντηλιακό με δείκτη 300, που είναι πανάκριβο και το βρίσκεις πολύ δύσκολα. συνεχίζει η 98 Ιάνθη.
Αδριανός: -Μπράβο μας. Βρήκαμε μαζί πολλά οφέλη της ατμόσφαιρας γιά τους ανθρώπους στη Γη.
98 Ιάνθη: -Μη ξεχνάς ότι και τα λουλούδια και τα φυτά ωφελούνται από την ύπαρξη της ατμόσφαιρας.
431 Νεφέλη: -Η ατμόσφαιρα έχει διοξείδιο του άνθρακα που χρειάζονται τα φυτά γιά να ζήσουν.
98 Ιάνθη: -Επίσης, αρκετά φυτά πολλαπλασιάζονται με τον αέρα και χωρίς ατμόσφαιρα δεν θα είχες αέρα να φυσάει.
431 Νεφέλη: -Άρα ούτε φαγητό δεν θα μπορούσε να έχει ο άνθρωπος σε μία Γη χωρίς ατμόσφαιρα.
-Μην ξεχνάτε ότι μας ζεσταίνει κιόλας. λέει ο Αδριανός.

GrHEf
Τα αέρια θερμοκηπίου κρατούν την Γη ζεστή μέσω μιας διαδικασίας που την ονομάζουμε Φαινόμενο Θερμοκηπίου

Πραγματικά, όπως δείχνει και η φωτογραφία, ένα μέρος του ηλιακού φωτός παγιδεύεται μέσα στην ατμόσφαιρα. Μετά από πολλαπλές ανακλάσεις, ιδιαίτερα όταν η ατμόσφαιρα περιέχει διοξείδιο του άνθρακα ( CO2 ), το φως μετατρέπεται σε θερμότητα και η Γη ζεσταίνεται. Αν η περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας σε διοξείδιο του άνθρακα είναι μεγάλη, η θερμότητα τού Ήλιου παγιδεύεται και δεν μπορεί να διαφύγει. Το αποτέλεσμα είναι η θερμοκρασία να ανεβαίνει σε υπερβολικά υψηλές τιμές.
Κάτι τέτοιο ίσως συνέβη στον πλανήτη Αφροδίτη. Η Αφροδίτη παρουσιάζει το πιο ισχυρό φαινόμενο θερμοκηπίου από όλους τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Έχει 50 φορές πιο πυκνή ατμόσφαιρα από τη Γη, αποτελείται κυρίως από CO2, και η θερμοκρασία της μπορεί να φτάσει τους 400 βαθμούς.

V-E
Η Αφροδίτη συγκρίνεται με τη Γη. Έχουν και οι δύο σχεδόν την ίδια μάζα, ακτίνα και πυκνότητα.

Σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης ήταν σαν της Γης. Ίσως είχε νερό σε υγρή μορφή. Φαίνεται, ότι αυτό το νερό έβρασε και χάθηκε.

431 Νεφέλη: -Και αυτό έγινε κυρίως γιατί αυξήθηκαν πολύ τα αέρια που επιδεινώνουν την υπερθέρμανση (όπως το CO2 ).
98 Ιάθη: -Αυτό να το θυμάσαι, Αδριανέ που μένεις πάνω στη Γη. Δεν θέλεις η Γη να γίνει σαν την Αφροδίτη! Θέλεις;

Ακόμα και αν η θερμοκρασία και η έλλειψη οξυγόνου δεν ήταν πρόβλημα, πάλι κανένας δεν θα μπορούσε να περπατήσει στην επιφάνεια της Αφροδίτης, εξαιτίας της μεγάλης πυκνότητας της ατμόσφαιρα της.

-Κορίτσια, όταν έρχεστε να με επισκεφθείτε στη Γη πρέπει να προσέχετε μη καταλήξετε και πέσετε στην Αφροδίτη αντί για τη Γη. Είναι ο διπλανός πλανήτης, πιο κοντά στον Ήλιο. λέει τώρα ο Αδριανός.

Η Αφροδίτη είναι η δίδυμη αδελφή της Γης. Ο παρακάτω πίνακας συγκρίνει μερικά από τα χαρακτηριστικά τους (από European Space Agency).
Από τον πίνακα φαίνεται ότι οι δύο πλανήτες έχουν σχεδόν τα ίδια χαρακτηριστικά.

 

Αφροδίτη

Γη

Μάζα 4.87 x 1024 kg 5.98 x 1024 kg
Ακτίνα 6052 km 6378 km
Πυκνότητα 5,250 gr/cm3 5,520 gr/cm3
Μέση απόσταση από τον ήλιο 108 εκατομ. km 150 εκατομ. km
Περίοδος ιδιοπεριστροφής (ημέρα) 243 Γήινες μέρες (αντίστροφα) 23 ώρες 56 λεπτά
Τροχιακή περίοδος (έτος) 224.7 Γήινες μέρες 365.2 μέρες
Επιφανειακή θερμ. (μέση) 465°C 15°C
Επιφανειακή πίεση 90 ατμόσφαιρες 1 ατμ. (επίπεδο θάλασσας)
Albedo (ανακλαστικότητα) 0.76 0.37
Υψηλότερο σημείο επιφανείας Όρος Maxwell (17 km) Όρος Everest (8.8 km)
Ατμόσφαιρα 96% CO2, 3% N2 78% N2 , 21% O2, 1% Ar
Συστατικά επιφανείας Βασάλτες, διάφορα υλικά Βασάλτες, γρανίτης, διάφορα υλικά
Κλίση τροχιάς 3.4° 0° εξ ορισμού
Κλίση άξονα ιδιοπεριστροφής 178° 23.5°
Επιφανειακή βαρύτητα (ισημερινός) 8.9 m/s2 9.8 m/s2
Φεγγάρια Κανένα 1 (η Σελήνη)
Το βόρειο πολικό επικάλυμμα του Άρη. Η διάμετρος του είναι περίπου 1000 χιλιόμετρα. Σε μέγεθος το πολικό επικάλυμμα είναι λίγο μεγαλύτερο από τη Γαλλία.

98 Ιάνθη: -Φαίνεται ότι και ο πλανήτης Άρης είχε νερό σε υγρή μορφή πριν από πολλά χρόνια. Τώρα έχει μόνο λιγάκι στους πόλους του και αρκετό υπόγεια.
431 Νεφέλη: -Αυτός ο πάγος που βλέπουμε στο βόρειο πόλο του Άρη δεν είναι σαν τον πάγο από το νερό που πίνουμε, που είναι H2O.
Αδριανός: -Πολύ σωστά, κορίτσια. Ο πάγος στους πόλους του Άρη είναι από CO2.

Η επιφάνεια του Άρη είναι γεμάτη με κρατήρες και αυλάκια. Μία πολύ πιθανή εξήγηση αυτών των χαρακτηριστικών είναι ότι οι κρατήρες οφείλονται σε συγκρούσεις με μεσοαστρικά αντικείμενα, όπως αστεροειδείς και άλλα σκουπίδια, όπως υπολείμματα νεκρών δορυφόρων· η πρόσκρουση λιώνει τον πάγο που είναι κάτω από την επιφάνεια του Άρη που είναι κανονικός πάγος και το υγρό νερό ρέει, δημιουργώντας τα ‘αυλάκια’ που φαίνονται στη φωτογραφία.
Αν ο Άρης είχε ωκεανό σε υγρή μορφή, μία πιθανή τοποθεσία του θα ήταν γύρω από το βόρειο πολικό κάλυμμα πάγου του Άρη. Ένας τέτοιος ωκεανός θα μπορούσε να καλύπτει 19% της επιφάνειας του Άρη· για σύγκριση, ο Ατλαντικός σήμερα καλύπτει ένα 17% της επιφάνειας της Γης.

Η επιφάνεια του Άρη είναι γεμάτη με κρατήρες και αυλάκια.
Ο Άρης έχασε την ατμόσφαιρα του. Χωρίς ατμόσφαιρα η θερμοκρασία του δεν μπορεί να σταθεροποιηθεί, και κυμαίνεται από 20°C (μεσημέρι στον ισημερινό) μέχρι -150°C (στους πόλους). Επίσης χωρίς ατμόσφαιρα δεν μπορεί να κρατήσει το CO2, αναγκαίο για τη θέρμανση του πλανήτη.

431 Νεφέλη: -Άρα, η ατμόσφαιρα είναι ότι πιο πολύτιμο έχει ένας πλανήτης.
98 Ιάνθη: -Απ’ ότι καταλαβαίνουμε, αν χαθεί η ατμόσφαιρα της Γης, η Γη θα γίνει σαν τον Άρη, που είναι και πολύ κρύος και πολύ ζεστός.
Αδριανός: -Μην ξεχνάτε κορίτσια ότι ο Άρης έχασε και τους ωκεανούς του χωρίς ατμόσφαιρα!
431 Νεφέλη: -Δεν θέλουμε επίσης η Γη που μένεις ξαδερφάκι να γίνει σαν την Αφροδίτη.
98 Ιάνθη: -Δεν θέλουμε να γίνει πολύ ζεστή, να λιώσουν οι πάγοι στους πόλους και να μην έχουν που να πάνε οι πιγκουίνοι και οι πολικές αρκούδες.
Αδριανός: -Θα πρέπει να σταματήσουμε αυτήν την υπερθέρμανση. Έχω δει στην γήινη τηλεόραση τους πάγους στο βόρειο πόλο να λιώνουν και οι πολικές αρκούδες και τα μωρά τους να μην έχουν που να πάνε.
98 Ιάνθη: -Εμείς ακούσαμε ότι πρέπει να σταματήσουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα (όπως πετρέλαιο, φυσικό αέριο και κάρβουνο).
431 Νεφέλη: -Δεν χρειάζεται για παράδειγμα να πηγαίνουμε στα γαλλικά μας με το αυτοκίνητο. Το ποδήλατο είναι καλύτερο.
98 Ιάνθη: -Κάνουμε και γυμναστική για να μην παχύνουμε.

Αδριανός: -Έχω μία καλή ιδέα πως να ελαττώσουμε τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που μολύνουν την ατμόσφαιρα. Να χρησιμοποιούμε μπαταρίες από λεμόνια αντί να καίμε κάρβουνο. Κάποτε είχα φτιάξει μπαταρία από πατάτα. Ένα ρολόι ήταν συνδεδεμένο όπως φαίνεται στη φωτογραφία, και λειτουργούσε. »
98 Ιάνθη: -Τρομερή ιδέα, Αδριανέ.
431 Νεφέλη: -Να κάνουμε επιτέλους κάτι να βοηθήσουμε την ατμόσφαιρα της Γης.
Αδριανός: -Κανένας στη Γη δεν νοιάζεται για τούς πιγκουίνους και τις πολικές αρκούδες.
98 Ιάνθη : -Αύριο θα ξεκινήσουμε δουλειά γιά να φτιάξουμε την μπαταρία.
431 Νεφέλη: -Πάμε να ξεκουραστούμε τώρα, γιατί αύριο μας περιμένει πολλή δουλειά.

Προσοχή! Ανεύθυνοι άνθρωποι σε δράση

One thought on “Η Νεφέλη, η Ιάνθη και το Φαινόμενο Θερμοκηπίου

  1. Η κ.Σακελλίου είναι μοναδική…Αδυνατούσα να φανταστώ κάτι ακόμα καλύτερο από τις προηγούμενες ιστορίες, αλλά, ναι! Τα κατάφερε πάλι να μας αφήσει με το στόμα ανοιχτό και με πάμπολες, νέες γνώσεις, που περνούν γλυκά και δεν έχουν καμία σχέση με ψυχρό μάθημα, αν και τόσο αυστηρά επιστημονικά αληθινές.
    Τι να πούμε…Άλλο ένα εύγε!!Μακάρι να αποτελέσουν το περιεχόμενο ενός ξεχωριστού βιβλίου, που καταφέρνει να απευθύνεται συγχρόνως σε μικρούς και μεγάλους!

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.