Αντιστρέφοντας τον θάνατο στο «και 5’»

Για πρώτη φορά παρατηρήθηκε στον άνθρωπο το λεγόμενο “Εγκεφαλικό Τσουνάμι” που φέρνει τον θάνατο. Είναι η στιγμή που ο θάνατος γίνεται μη αναστρέψιμος. Μετάφραση, επιμέλεια: Θωμάς Αργυρέας

main article image

Για πρώτη φορά, οι ερευνητές κατάφεραν να μελετήσουν, στο ανθρώπινο σώμα, τη στιγμή που ο εγκεφαλικός θάνατος καθίσταται μη αναστρέψιμος, παρατηρώντας το φαινόμενο σε αρκετούς ασθενείς στο τελικό στάδιο, καθώς πέθαιναν στο νοσοκομείο.

Για χρόνια, οι επιστήμονες έχουν ερευνήσει τι συμβαίνει στον εγκέφαλό μας όταν πεθαίνουμε, αλλά, παρά τα όσα έχουμε ανακαλύψει, η πρόοδος έχει μπλοκαριστεί από την αδυναμία παρακολούθησης του ανθρώπινου θανάτου – επειδή οι γιατροί, συμβατικά, υποχρεούνται να αποτρέπουν το θάνατο εάν μπορούν, και όχι να τον παρακολουθούν καθώς συμβαίνει.

Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της κατανόησης μας για τις διαδικασίες που εμπλέκονται στον εγκεφαλικό θάνατο, προέρχεται από πειράματα σε ζώα, συμπληρωμένα με όσα μπορούμε να συλλέξουμε από τις αφηγήσεις των αναζωογονημένων ασθενών, που περιγράφουν τις εμπειρίες τους κοντά στο θάνατο.

Τώρα, μια διεθνής ομάδα επιστημόνων φαίνεται να έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο.

Στα ζώα, μέσα σε 20 έως 40 δευτερόλεπτα από τη στέρηση οξυγόνου, ο εγκέφαλος εισέρχεται σε μία «φάση εξοικονόμησης ενέργειας» όπου γίνεται ηλεκτρικά αδρανής και οι νευρώνες σταματούν να επικοινωνούν μεταξύ τους.

Μετά από λίγα λεπτά, ο εγκέφαλος αρχίζει να παθαίνει βλάβες, καθώς οι ιοντικές δομές στα κύτταρα διαλύονται και ένα κύμα ηλεκτροχημικής ενέργειας – που ονομάζεται εξάπλωση αποπόλωσης (ή «τσουνάμι του εγκεφάλου») εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον φλοιό και σε άλλες περιοχές του εγκεφάλου, προκαλώντας, τελικά, μή αναστρέψιμη εγκεφαλική βλάβη .

Ωστόσο, μια ομάδα με επικεφαλής τον νευρολόγο Jens Dreier από το Universitätsmedizin Berlin της Γερμανίας – ο οποίος παρακολούθησε αυτές τις διεργασίες σε εννέα ασθενείς με καταστροφικές βλάβες στον εγκέφαλο (σύμφωνα με τις αποφάσεις Do Not Resuscitate – Comfort Care), λέει ότι, το τσουνάμι του εγκεφαλικού θανάτου, μπορεί πραγματικά να σταματήσει.

«Μετά τη διακοπή του κυκλοφορικού, η εξάπλωση της αποπόλωσης σηματοδοτεί την απώλεια της αποθηκευμένης ηλεκτροχημικής ενέργειας στα εγκεφαλικά κύτταρα και την εμφάνιση τοξικών διεργασιών που τελικά οδηγούν στον θάνατο» εξηγεί ο Dreier.

“Είναι σημαντικό το γεγονός ότι είναι αναστρέψιμο – μέχρις ενός σημείου – αν αποκατασταθεί η κυκλοφορία.”

Χρησιμοποιώντας μια τεχνολογία νευρο-παρακολούθησης που ονομάζεται υποδερμική ταινία ηλεκτροδίων και ενδοπαρεγχυματικές συστοιχίες ηλεκτροδίων, οι ερευνητές παρακολούθησαν την εξάπλωση της αποπόλωσης στους εγκεφάλους των ασθενών και υποδηλώνουν ότι δεν είναι κύμα μονής κατεύθυνσης – εφόσον μπορεί να επανέλθει η κυκλοφορία (και συνεπώς η παροχή οξυγόνου) στον εγκέφαλο.

«Η, προκαλούμενη από την ανοξία, εξάπλωση αποπόλωσης, είναι πλήρως αναστρέψιμη, χωρίς οποιαδήποτε σημάδια κυτταρικής βλάβης, εάν η προσφορά οξειδωτικού υποστρώματος αποκατασταθεί, πριν από το λεγόμενο σημείο δέσμευσης, το οποίο ορίζεται ως ο χρόνος που οι νευρώνες αρχίζουν να πεθαίνουν από επίμονη -διαρκή- αποπόλωση», εξηγούν οι συγγραφείς στο έγγραφό τους.

Για ασθενείς που κινδυνεύουν από εγκεφαλική βλάβη ή θάνατο που προκαλείται από εγκεφαλική ισχαιμία ή από άλλα είδη εγκεφαλικών επεισοδίων, τα ευρήματα θα μπορούσαν να είναι σωτήρια, αν και, οι ερευνητές, εξηγούν ότι χρειάζεται περισσότερη δουλειά, για να μπορέσουν οι γιατροί να επωφεληθούν από αυτές τις ανακαλύψεις .

“Δεν υπάρχουν άμεσες συνέπειες για τη φροντίδα των ασθενών σήμερα”, λέει ο Dreier, επισημαίνοντας ότι οι παρατηρήσεις θα είναι απαραίτητες, για να καταλάβουμε τι συμβαίνει πραγματικά κατά την διαδικασία θανάτου.

“Η γνώση των διαδικασιών, που εμπλέκονται στην εξάπλωση της αποπόλωσης, είναι θεμελιώδους σημασίας για την ανάπτυξη πρόσθετων στρατηγικών θεραπείας, με στόχο την παράταση της επιβίωσης των νευρικών κυττάρων όταν διακόπτεται η αιμάτωση του εγκεφάλου”.

Τα ευρήματα αναφέρονται στο Annals of Neurology.

Πηγή: PETER DOCKRILL, 2 MAR 2018, Science Alert

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s