Νεφέλη και Ιάνθη: Στο χρονό-πλοιο του Αδριανού

Η Ιάνθη και η Νεφέλη είναι δύο διδυμάκια που δεν μοιάζουν καθόλου μεταξύ τους, σαν άλλα διδυμάκια. Είναι δύο αστεροειδείς και ζούνε στην κύρια ζώνη αστεροειδών, που βρίσκεται μεταξύ των πλανητών Άρη και Δία. Τα κανονικά τους ονόματα είναι 431 Νεφέλη και 98 Ιάνθη. Γράφει η Ειρήνη Σακελλίου

Μία μέρα, ο Αδριανός περνάει από τη ζώνη αστεροειδών με το τρένο του να δει τα δύο ξαδερφάκια του, την Ιάνθη και τη Νεφέλη.

Αδριανός: Σήμερα, θα πάμε με το Χρονό-πλοιο να κάνουμε ένα ταξίδι στο χρόνο. Όχι με το Διαστημό-πλοιο που κάνει ταξίδια στο διάστημα (στον χώρο), αλλά με το Χρονό-πλοιο, που κάνει ταξίδια στον χρόνο.

98 Ιάνθη: Απ’ ότι ξέρω, είναι σαν το DVD player.

431 Νεφέλη: Το μόνο που δεν μπορούμε να πάμε προς τα πίσω και να δούμε, γιά παράδειγμα, τη γέννηση μας. Ή δεν είναι φυσικό να συναντήσουμε τους γονείς μας όταν ήταν αυτοί παιδάκια. Άρα δεν μπορούμε να πάμε να δούμε τους δεινόσαυρους, που τόσο πολύ θα ήθελα.
– Κι εγώ θα το ήθελα. φωνάζει ο Αδριανός.

The NASA/ESA Hubble Space Telescope has revisited one of its most iconic and popular images: the Eagle Nebula’s Pillars of Creation. This image shows the pillars as seen in visible light, capturing the multi-coloured glow of gas clouds, wispy tendrils of dark cosmic dust, and the rust-coloured elephants’ trunks of the nebula’s famous pillars. The dust and gas in the pillars is seared by the intense radiation from young stars and eroded by strong winds from massive nearby stars. With these new images comes better contrast and a clearer view for astronomers to study how the structure of the pillars is changing over time.
Μία από τις πιό φημισμένες φωτογραφίες του διαστημικού τηλεσκοπίου Χαμπλ (NASA/ESA). Η φωτογραφία δείχνει μία μικρή περιοχή του Γαλαξία που αστέρια γεννιούνται μέσα σε πυκνά σύννεφα αερίων.

Αδριανός: Προσδεθείτε. Θα πάμε και θα κάτσουμε κοντά σε ένα σημείο του σύμπαντος που γεννιούνται καινούρια αστέρια. Θα παρακολουθήσουμε όλη τη ζωή τους σε fast forward. Στο τέλος θα δούμε τον θεαματικό τους θάνατο αφού γίνουν πανέμορφες εκρήξεις υπερκαινοφανών. Θα πούμε τότε ένα μεγάλο ευχαριστώ στα άστρα που πεθαίνουν! Ξεκινάμε…

Τοποθετήσανε το Χρονό-πλοιο δίπλα σε ένα πολύ γνωστό νεφέλωμα του Γαλαξία. Η περιοχή αυτή του Γαλαξία είναι
65 000 000 000 000 000 000 μέτρα μακριά από τη Γη και λέγεται «οι πύλες της δημιουργίας». Πολλά άστρα έχουν ήδη ξεκινήσει να δημιουργούνται εκεί μέσα στα σύννεφα.

– Είναι ωραία να κάτσουμε εδώ; Βλέπουμε πολύ καλά τι γίνεται γύρω μας από τα παράθυρα του Χρονό-πλοιου μας. λέει ο Αδριανός.

Μετά από λίγο, άρχισε να σχηματίζεται μία δίνη στο μεσοαστρικό αέριο.

Η 98 Ιάνθη λέει με ενθουσιασμό: Κοιτάξτε παιδιά! Είναι σαν τη δίνη που βλέπουμε όταν αδειάζει η μπανιέρα από το νερό μετά το μπάνιο μας.

Πολλές τέτοιες δίνες παρουσιάστηκαν γύρω γύρω.

– Καινούρια αστέρια φτιάχνονται με αυτόν τον τρόπο. Είναι η βαρύτητα που φέρνει κοντά όλα τα άτομα του μεσοαστρικού υδρογόνου. λέει ο Αδριανός.

LH 95. Μια περιοχή του Γαλαξία που γεννιούνται αστέρια. Η φωτογραφία έχει παρθεί με το διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ (HST ESA NASA).

– Πολλά καινούργια άστρα φτιάχτηκαν γύρω μας. Είναι πανέμορφα. φωνάζει η 431 Νεφέλη κοιτάζοντας έξω από το παράθυρο.

Η επόμενη μικρή ταινία δείχνει τι έβλεπαν τα τρία ξαδερφάκια από τα παράθυρα του Χρονό-πλοιου.

– Πόσο καιρό ζουν τα άστρα; ρωτάει με αγωνία η 431 Νεφέλη.
– Εξαρτάται από το πόσο μεγάλα είναι. Αν είναι μικρά σαν τον Ήλιο μπορεί να γίνουν πάνω από 1.000.000.000 χρονών. λέει ο Αδριανός.
– Που να βρούμε τόσο μεγάλη τούρτα για να βάλουμε κεράκια γιά τα γενέθλια τους; λέει σοβαρά η 98 Ιάνθη.
– Και θα περιμένουμε τώρα τόσες ώρες γιά να γίνουν υπερκαινοφανείς; αναρωτιέται η 431 Νεφέλη.
– Δεν θα γίνουν όλα. Μόνο τα μεγάλα. Θα βάλω το fast forward γιά να γίνουν όλα γρήγορα στον χρόνο. Κρατηθείτε γερά. φωνάζει ο Αδριανός.

Τα άστρα εκτός από τη γέννηση και τον θάνατο τους περνάνε μία πολύ βαρετή ζωή μετατρέποντας το υδρογόνο τους σε άλλα στοιχεία. Οι μεγαλύτεροι αστέρες, τελειώνουν τη ζωή τους με μία πολύ εντυπωσιακή (και ωφέλιμη) έκρηξη:

Μέσω αυτής της έκρηξης, όλα τα βαριά στοιχεία που έχουν κατασκευαστεί μέσα στα άστρα κατά τη διάρκεια της «βαρετής» περιόδου της ζωής τους, απελευθερώνονται στο μεσοαστρικό χώρο. Αυτά είναι στοιχεία όπως ο άνθρακας ( C ), ο χρυσός ( Au ), το νάτριο ( Na ), το χλώριο ( Cl ) και άλλα. Φτιάχνεται και το αλάτι ( NaCl ) από το νάτριο και το χλώριο. Το αλάτι το έχουμε καθημερινά στο τραπέζι μας και το τρώμε.

Από που έρχονται τα διάφορα στοιχεία: ΜΩΒ: μεγάλη έκρηξη, ΠΡΑΣΙΝΟ: μεγάλα άστρα, ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ: υπερκαινοφανείς, ΣΙΕΛ: κοσμικές ακτίνες, ΧΡΥΣΟ: μικρά άστρα, ΡΟΖ: ανθρώπινα κατασκευάσματα.

-Το αίμα σου Αδριανέ γιατί νομίζεις ότι είναι κόκκινο; ρωτάει πολύ σοβαρά η 98 Ιάνθη.
– Γιατί περιέχει μεταξύ άλλων στοιχείων και ένα συνδυασμό σιδήρου ( Fe ) και οξυγόνου ( O ). Και τα δύο είναι φτιαγμένα μέσα στά άστρα!
– Το ασβέστιο ( Ca ), που είναι στα κόκκαλα μας και τα δόντια μας, που νομίζεις ότι φτιάχνεται; ρωτάει τώρα η 431 Νεφέλη.
– Και αυτό μέσα στα άστρα φτιάχνεται; Σοβαρά; η σειρά του Αδριανού να ρωτήσει.
– Είμαστε φτιαγμένοι από αστερόσκονη όπως έχω ακούσει να λένε. απαντάει η 98 Ιάνθη.

December 12, 2017 - Space - Astronomers have long studied exploded stars and their remains, known as 'supernova remnants'to better understand exactly how stars produce and then disseminate many of the elements observed on Earth, and in the cosmos at large. Due to its unique evolutionary status, Cassiopeia A (Cas A) is one of the most intensely studied of these supernova remnants. A new image from NASA's Chandra X-ray Observatory shows the location of different elements in the remains of the explosion: silicon (red), sulfur (yellow), calcium (green) and iron (purple). Each of these elements produces X-rays within narrow energy ranges, allowing maps of their location to be created. The blast wave from the explosion is seen as the blue outer ring
Το κατάλοιπο του υπερκαινοφανούς Κασσιόπη Α. (NASA/SAO/CXC Chandra, Spitzer SAO)

Γνωστά υπολείμματα υπερκαινοφανών είναι η Κασσιόπη Α και το υπόλειμμα του υπερκαινοφανούς του Κέπλερ. Και τα δύο βρίσκονται μέσα στον Γαλαξία και έχουν μελετηθεί από πολλά τηλεσκόπια.
Ο υπερκαινοφανής του Κέπλερ εξερράγη το 1604 και ήταν τόσο φωτεινός που όλοι νόμιζαν ότι ένα καινούργιο άστρο παρουσιάστηκε στον ουρανό.

98 Ιάνθη: Τώρα καταλαβαίνω Αδριανέ, γιατί είπες ότι θα πούμε ευχαριστώ στα άστρα που πεθαίνουν!
431 Νεφέλη: Με τον θάνατο τους μας δίνουν όλα αυτά τα πολύτιμα για τη ζωή στοιχεία.
Αδριανός: Ακριβώς κορίτσια. Δυστυχώς ή ευτυχώς ο Ήλιος δεν έχει την απαιτούμενη μάζα γιά να γίνει υπερκαινoφανής. Μείνετε ήσυχες. Δεν θα έχουμε τρομακτικές εκρήξεις στο ηλιακό μας σύστημα.
98 Ιάνθη: Τώρα μπορούμε να κοιμηθούμε ήσυχες 431 Νεφέλη, ξέροντας ότι δεν θα εκραγεί ο Ήλιος.

Το κατάλοιπο του υπερκαινοφανους του Κεπλερ. (NASA/CXC/DSS)

431 Νεφέλη : Κατάλαβες 98 Ιάνθη μου; Και εγώ και εσύ και ο Αδριανός και όλοι και όλα είμαστε φτιαγμένοι ακριβώς από τα ίδια υλικά!
Και τα περισσότερα από αυτά τα υλικά φτιάχνονται μέσα στα άστρα! προσθέτει ο Αδριανός.
98 Ιάνθη : Το κατάλαβα, 431 Νεφέλη. Είναι τόσο όμορφο να ξέρεις ότι όλοι είμαστε σαν εμένα και εσένα που έχουμε τους ίδιους γονείς.
Αδριανός: Νομίζω ότι είναι ώρα να πάει ο καθένας μας στο κρεβάτι του και να κοιμηθεί. Πέρασα υπέροχα σήμερα.
431 Νεφέλη: Καληνύχτα σε όλους. Μάθαμε τόσα πράγματα. Ευχαριστούμε Αδριανέ.


Διαβάστε σχετικά με την προέλευση των στοιχείων:

Γιατί οι σιταποθήκες βάφονται κόκκινες;

Προηγούμενες ιστορίες:


Acknowledgements: I would like to thank Lefki and Vangelis for creating Ianthi and Nefeli.  Special thanks to pilot Adrian for knowing how to drive the time-ship.

4 thoughts on “Νεφέλη και Ιάνθη: Στο χρονό-πλοιο του Αδριανού

  1. Δεν γνωρίζω να έχει ξαναγίνει, τουλάχιστον από Έλληνα επιστήμονα, τόσο εύληπτη παρουσίαση θεμάτων αστρονομίας.Αυτό απαιτεί άριστη επιστημονική κατάρτιση, αλλά συγχρόνως και μία παιδική ψυχή, που ξέρει πώς να μιλήσει στα παιδιά, αλλά και σε όλους εμάς,που θεωρούμε απλησίαστο τον κόσμο του ουρανού. Είναι άξιο θαυμασμού πώς η κ.Ειρήνη Σακελλίου φτιάχνει “παραμύθια”, που δεν υπολείπονται καθόλου σε αρχές της αστρονομίας. Ο δε εμπλουτισμός με πραγματικές φωτογραφίες και σχετικά βίντεο, απογείωσε κυριολεκτικά το νέο έργο της.Ευχή μας, η έμπνευσή της να είναι αστείρευτη και τα έργα αυτά να εκδοθούν, για να τα χαίρονται περισσότεροι!

    Like

  2. Και η ιστορια συνεχιζεται, καθε φορα ολο και πιο ενδιαφερουσα… Ευχαριστουμε πολυ την Θεια μας την Ειρηνη που μας διδασκει μεσα απο τις ιστοριες της αλλα και τον ξαδερφο μας Αδριανο που ητανε συνοδοιπορος μας σε αυτο το υπεροχο ταξιδι.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s