Η ομάδα ΝΑΙ: Σμήνη γαλαξιών I

Η ομάδα ΝΑΙ (Νεφέλη-Αδριανός-Ιάνθη) λέει πάντα ΝΑΙ σε ότι πρέπει να κάνει για να αποκτήσει γνώση ή να βοηθήσει έτσι ώστε όλοι μας να μάθουμε περισσότερα. -γράφει η Δρ. Ειρήνη Σακελλίου
Coma cluster
To ‘πλούσιο’ σμήνος γαλαξιών με το όνομα Κόμα. Το κεντρικό του τμήμα περιέχει πάνω από 800 γαλαξίες σε έναν χώρο με μέγεθος μόνο 20 εκατομύρια έτη φωτός περίπου, ή καλύτερα 2 000…00 (20 μηδενικά) χιλιόμετρα. Η αριστερή εικόνα δείχνει τη μορφή του σμήνους στις ακτίνες Χ. Η δεξιά εικόνα δείχνει τη μορφή του σμήνους στο οπτικό. *

Αδριανός: – Κορίτσια, ελάτε. Σε λίγο θα ξεκινήσω το χρονό-πλοιό μου. Έχω κάνει μερικές αλλαγές στο αρχικό σχέδιο. Τώρα μπορεί να δουλεύει ως χρονό-πλοιο και διαστημό-πλοιο.

98 Ιάνθη: – Τι θα κάνουμε αυτή τη φορά Αδριανέ;

Αδριανός: – Έχω προσαρμόσει και δύο διαφορετικά τζάμια στα δύο μπροστινά παράθυρα: στο δεξί παράθυρο έβαλα ένα ειδικό τζάμι που σου επιτρέπει να βλέπεις μόνο οπτικό φως. Στο αριστερό παράθυρο, μπορείς να βλέπεις μόνο στις ακτίνες Χ.

hello431 Νεφέλη: – Μίλα σιγά-σιγά Αδριανέ για να καταλάβω. Αν πάει η 98 Ιάνθη μπροστά από το δεξί τζάμι και εγώ κάτσω από πίσω του θα την δω ‘κανονικά’, με το δέρμα της και τα ρούχα της.

98 Ιάνθη: – Ενώ αν κάνουμε το ίδιο πείραμα, αλλά με το αριστερό τζάμι θα με δεις όπως βλέπεις μία ακτινογραφία. Θα δεις 431 Νεφέλη, μόνο τα κόκκαλα μου.

Αδριανός: – Πάρα πολύ σωστά κορίτσια. Άρα μπορείτε να καταλάβετε εύκολα τώρα ότι πολλά πράγματα έχουν διαφορετική όψη όταν τα κοιτάς σε άλλο φως (στο μπλε, ή στο κόκκινο, στις ακτίνες Χ ή στο ραδιοφωνικό, ή στα μικροκύματα, …). Έχουν διαφορετική όψη γιατί βλέπεις άλλα κρυμμένα αντικείμενα που δεν θα τα έβλεπες διαφορετικά, όπως τα κόκκαλα σου στις ακτίνες Χ.

Ήθελα να πάμε να δούμε ένα σμήνος γαλαξιών με τα δύο διαφορετικά τζάμια. Πρέπει να φαίνεται διαφορετικό. Στο οπτικό φως φαίνονται μόνο οι γαλαξίες που είναι μέσα στο σμήνος. Στις ακτίνες Χ φαίνεται το ζεστό αέριο που είναι και αυτό ακριβώς μέσα στον ίδιο χώρο μαζί με τους γαλαξίες.

98 Ιάνθη: – Ξέρω, ξέρω τι είναι το ‘σμήνος γαλαξιών’.

431 Νεφέλη: – Και εγώ! Να πω;

98 Ιάνθη: – Για να δούμε πρώτα τι είναι η όμορφη φωτογραφία με όλες αυτές τις χρωματιστές μπάλλες.

34476740695_89ee64b1ea_b
Η κεντρική περιοχή του ‘πλούσιου’ σμήνους γαλαξιών Abell 370. Στο κέντρο του υπάρχουν δύο τεράστιοι ελλειπτικοί γαλαξίες (οι NGC 4874 και NGC 4889). Άλλοι πολλοί και μικρότεροι γαλαξίες γεμίζουν τον χώρο του σμήνους. Η φωτεινή μπλε πηγή στην κάτω δεξιά γωνία είναι ένα αστέρι του δικού μας γαλαξία που βρίσκεται κάπου μεταξύ του δορυφόρου Χάμπλ και του σμήνους Abell 370. Η φωτογραφία είναι από το διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ.

431 Νεφέλη: – ‘Σμήνος γαλαξιών’ είναι πολλοί γαλαξίες μαζί σε ένα μικρό χώρο του σύμπαντος.

98 Ιάνθη: – Ένα ‘πλούσιο’ σμήνος μπορεί να έχει και 1000 γαλαξίες.

431 Νεφέλη: – Οι γαλαξίες που περιέχει το σμήνος φαίνονται πολύ καθαρά στο οπτικό φως.

98 Ιάνθη: – Το σμήνος περιέχει και ζεστό αέριο που φαίνεται μόνο στις ακτίνες Χ.

431 Νεφέλη: – Intracluster medium λέγεται 98 Ιάνθη. Να είσαι πιό προσεχτική.

waterΑδριανός: – Άρα, μέσα στο σμήνος γαλαξιών υπάρχουν οι γαλαξίες και το intracluster medium. Είναι ακριβώς όπως το επόμενο μπωλ με το νερό και τις χρωματιστές πέτρες. Οι χρωματιστές πέτρες είναι οι γαλαξίες. Το μπωλ είναι το σμήνος γαλαξιών. Το νερό μέσα στο μπωλ είναι ακριβώς όπως αυτό το intracluster medium. Το νερό παίρνει ακριβώς το σχήμα του δοχείου.

Αδριανός: – Τώρα που βλέπω την φωτογραφία καλύτερα, δεν νομίζω ότι έχει νερό μέσα. Αλλά είμαι σίγουρος ότι μπορείτε να το φανταστείτε.

98 Ιάνθη : – Πότε θα πάμε στην Κόμα; Ανυπομονώ.

431 Νεφέλη: – Πάμε επιτέλους. Εδώ δίπλα είναι. Είναι μόνο 30…..00 (21 μηδενικά) χιλιόμετρα μακριά.

Αδριανός: – Πάμε.

431 Νεφέλη: – Εγώ θα κάτσω πίσω από το δεξί τζάμι γιά να δω τους γαλαξίες.

98 Ιάνθη: – Εγώ θα κάτσω πίσω από το αριστερό τζάμι γιά να δω το intracluster medium.

coma431 Νεφέλη: – Αααα, ελάτε γρήγορα να δείτε τι υπέροχο που φαίνεται το σμήνος Κόμα με όλους τους γαλαξίες του.

98 Ιάνθη: – Αααα, εγώ να δείτε τι βλέπω! Το ξέρατε ότι αυτοί οι δύο τεράστιοι γαλαξίες εκπέμπουν στις ακτίνες Χ; Φαίνονται και οι δύο σαν άσπρες κουκίδες!

Το intracluster medium που γεμίζει όλο τον χώρο του σμήνους φαίνεται σαν μωβ σύννεφο. Και μου αρέσει τόσο πολύ το χρώμα μωβ!

A collection of thousands of galaxies about 320 million light years from Earth.

431 Νεφέλη: – Τι υπέροχες εμπειρίες μας χαρίζεις Αδριανέ! Ευχαριστούμε πολύ.

98 Ιάνθη: – Τι μάθαμε σήμερα;

431 Νεφέλη: – Μάθαμε ότι το σχήμα όλων των πραγμάτων γύρω μας εξαρτάται από το πως τα κοιτάμε. Για παράδειγμα, αν σε κοιτάξω 98 Ιάνθη στο οπτικό θα δω το δέρμα και τα ρούχα σου. Αν σε κοιτάξω στις ακτίνες Χ θα δω τα κόκκαλα σου.

Αδριανός: – Η 98 Ιάνθη είναι πάντα ο ίδιος αστεροειδής. Όμως, στα διαφορετικά φώτα φαίνονται άλλες, αρχικά αθέατες πλευρές του εαυτού της. Γιά παράδειγμα, στις ακτίνες Χ τα κόκαλά της.

Αδριανός: – Κορίτσια, και για μένα ήταν πολύ ωραία. Έχουμε και πολλά άλλα να μάθουμε αν μείνουμε γιά λίγο εδώ, κοντά στην Κόμα.



ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. ΤΟ ΣΜΗΝΟΣ ΚΟΜΑ

Το σμήνος γαλαξιών Κόμα (αριστερή εικόνα): στις ακτίνες Χ, (δεξιά εικόνα): στο οπτικό. Στο οπτικό φαίνονται οι γαλαξίες που ανήκουν στο σμήνος. Στις ακτίνες Χ φαίνεται το ζεστό αέριο που ανήκει στο σμήνος. Η σύγκριση των δύο φωτογραφιών φανερώνει ότι η μορφή του σμήνους στις ακτίνες Χ διαφέρει πολύ από αυτή στο οπτικό.

Coma cluster

Οι σχεδόν κυκλικές, ομόκεντρες καμπύλες δείχνουν την έκταση και μορφή του μεσογαλαξιακού αερίου που γεμίζει όλο τον χώρο μέσα στο σμήνος και εκπέμπει τις ακτίνες Χ. Αυτές οι καμπύλες έχουν σχεδιαστεί και στις δύο εικόνες για να είναι ευκολότερη η σύγκριση της κατανομής του μεσογαλαξιακού αερίου με την κατανομή των γαλαξιών του σμήνους. Τα χρώματα στην αριστερή φωτογραφία φανερώνουν την ένταση της ακτινοβολίας: οι περιοχές μεγάλης έντασης φαίνονται με κόκκινο. Περιοχές μικρότερης έντασης σημαδεύονται με μπλε.

2. Η ΟΜΑΔΑ ΝΑΙ

Η ομάδα ΝΑΙ (Νεφέλη-Αδριανός-Ιάνθη) λέει πάντα ΝΑΙ σε ότι πρέπει να κάνει για να αποκτήσει γνώση ή να βοηθήσει έτσι ώστε όλοι μας να μάθουμε περισσότερα.

solar-system
Η φωτογραφία δείχνει το ηλιακό μας σύστημα. Ο Ήλιος είναι αριστερά. Γύρω του γυρίζουν οι 8 πλανήτες. Οι τέσσερις πλανήτες πιό κοντά στον Ήλιο (Ερμής, Αφροδίτη, Γη, Άρης) είναι από πέτρα όπως η Γη, ενώ οι επόμενοι τέσσερις είναι αέριοι (Δίας, Κρόνος, Ουρανός και Ποσειδώνας). Ανάμεσα στις δύο τετράδες πλανητών -τους βραχώδεις και τους αέριους- είναι η ζώνη αστεροειδών (μία περιοχή γεμάτη πέτρες που είναι οι αστεροειδείς).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.