ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΑΜΟΣ: ο εξπρεσιονιστής ζωγράφος που αδικήθηκε

“Στην ηλικία των 20 πραγματοποιεί ήδη την πρώτη του ατομική έκθεση στην Νέα Υόρκη.”- από τον Αριστοτέλη Τριάντη

〈 Synopsis 〉

stamtheo_28387cc

Ο Θεόδωρος Στάμος υπήρξε ένας καλλιτέχνης που ανήκε στην πρώτη γενιά των αφηρημένων εξπρεσιονιστών και ο νεότερος αυτής. Γεννήθηκε στο Μανχάταν της Νέας Υόρκη από Έλληνες γονείς μετανάστες στις 31 Δεκεμβρίου του 1922.


 〈 Σπουδές – Δράση 〉

dscn8436

Άρχισε να σχεδιάζει στην ηλικία των 8 χρόνων, κατά την ανάρρωση του από ρήξη σπλήνας. Σε ηλικία 13 χρονών του χορηγείται υποτροφία από το New York’s American Artists’ School στο οποίο για τρία χρόνια σπουδάζει κυρίως γλυπτική, αλλά το 1939 εγκαταλείπει τις σπουδές του τρεις μήνες πριν την αποφοίτηση του.

Αφού έχει σταματήσει τις σπουδές του κάνει διάφορες δουλειές και επικεντρώνεται στην ζωγραφική. Το 1940 εργάζεται σε ένα μικρό κατάστημα κορνιζών στο Μανχάταν και εκεί γνωρίζει ως πελάτες τους καλλιτέχνες Arshile Gorky και Fernand Leger.

Τα ενδιαφέροντα του Θεόδωρου Στάμου κατά την δεκαετία του 40 ήταν στενά συνδεδεμένα με τον κύκλο των ζωγράφων οι οποίοι αναζητούσαν μια βαθυστόχαστη αλήθεια και μια καθολική σημαντική περιεκτικότητα μέσα από το μύθο και την βιομορφική αφαίρεση. Οι ώριμες τεχνικές των Στάμου, Rothko και Newman, που είχαν βάση τα εκφραστικά χρωματικά πεδία ήταν υποτονικές και γαλήνιες σε σχέση με την εκρηκτική χειρονομιακή ζωγραφική των συναδέλφων τους στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό Pollock και de Kooning.

Επισκέπτεται την γκαλερί Stieglitz, όπου θαυμάζει την δουλειά του Arthur Dove. Το 1943 γνωρίζεται με τους Adolph Gottlieb και Barnett Newman με τους οποίους μοιράζεται το ενδιαφέρον του για τις επιστήμες και τις πρωτόγονες κουλτούρες και συχνά επισκέπτεται το Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.


 〈 Εκθέσεις 〉

imagehandler

Η πρώτη του ατομική μουσειακή έκθεση πραγματοποιήθηκε στην Phillips Gallery το 1950 και κατά την ίδια χρονιά διδάσκει στο πρωτοποριακό Black Mountain College στη Βόρεια Καρολίνα. Ξεκίνησε επίσης να διδάσκει από το 1955 στο Art Students League στη Νέα Υόρκη ( Ένωση Σπουδαστών της Τέχνης) για τα επόμενα 25 χρόνια.

Στην ηλικία των 20 πραγματοποιεί ήδη την πρώτη του ατομική έκθεση στην Νέα Υόρκη στην Wakefield Gallery της Betty Parsons, η οποία αργότερα θα είναι η κύρια αντιπρόσωπος των αφηρημένων εξπρεσιονιστών. Ο Στάμος θα καταφέρει μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 40 να είναι ένα καθιερωμένο μέλος των αφηρημένων εξπρεσιονιστών.

14451888844_ab8656573a_z

Το 1945 έχει συμπεριληφθεί στην Whitney Biennial και το 1946 το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης αποκτά ένα από τα έργα του “Ήχοι στο Βράχο” και τον συμπεριλαμβάνει επίσης στην θρυλική περιοδεία της έκθεσης “Η Νέα Αμερικανική Ζωγραφική”, που εισήγαγε τον αφηρημένο εξπρεσιονισμό στο ευρωπαϊκό κοινό τις χρονιές 1958 – 59. Επίσης, το 1947 γνωρίζεται με την συλλέκτρια Peggy Guggenheim, και τους συναδέλφους καλλιτέχνες John Graham, Mark Rothko, και Mark Tobey.

Ανάμεσα στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και του 1970, ο Θεόδωρος Στάμος εκθέτει τακτικά στη Νέα Υόρκη, πρώτα με την κα Parsons και στη συνέχεια με τον Andre Emmerich.

Από το 1970 και για τα επόμενα χρόνια αποφασίζει να περνά μέρος του χρόνου του στην Λευκάδα όπου γίνεται ένας νέος τόπος δημιουργίας και ξεκινά την σειρά έργων Infinity. Αρχίζει να ταξιδεύει συστηματικά μετά την λήξη της εκπαιδευτικής του καριέρας το 1977.


〈 Τελευταία χρόνια- Θάνατος 〉

Το 1983 ένας μικρός αριθμός Ευρωπαίων συλλεκτών του έργου του ιδρύουν μια ομάδα με την ονομασία “Ο Κύκλος των Φίλων του Θεόδωρου Στάμου” με στόχο την προώθηση του έργου του καλλιτέχνη κυρίως στην Ευρώπη αλλά και στις ΗΠΑ πιστεύοντας ότι το σκάνδαλο Rothko βλάπτει την φήμη του και ότι το έργο του είναι σημαντικά υποτιμημένο. Σε μια επανάληψη αυτής της διαμάχης η Kate Rothko το 2008 κατέθεσε μήνυση και πέτυχε την εκταφή των λειψάνων του πατέρα της από τον χώρο ταφής που ο ίδιος ο Θεόδωρος Στάμος είχε προσφέρει για τον πατέρα και την μητέρα της η οποία είχε πεθάνει έξη μήνες μετά την αυτοκτονία του Mark Rothko, και την μετακόμιση τους στο εβραϊκό νεκροταφείο του Westchester County.

stamos

Ένα χρόνο πριν το θάνατο του δωρίζει 43 έργα του στην Εθνική Πινακοθήκη.
Πέθανε στις 2 Φεβρουαρίου του 1997 σε ηλικία 74 ετών στο νοσοκομείο Χατζηκώστα των Ιωαννίνων όπου νοσηλευόταν και ενταφιάστηκε στο χωριό Τσουκαλάδες της Λευκάδας. Ο φίλος του Τάκης Ευσταθίου είπε ότι πέθανε από ασθένεια των πνευμόνων. Είχε ζήσει στο Μανχάταν και στο νησί της Λευκάδας.



#Apodyoptis_Special: #2 σημαντικά facts για τον Θεόδωρο Στάμο

  • Η φωτογράφιση για το περιοδικό Life >

img_5292

  • Ο Θεόδωρος Στάμος ήταν  ανάμεσα στην ομάδα των καλλιτεχνών εκείνων που έγιναν γνωστοί ως “Οι Οξύθυμοι” (ανάμεσα τους κι οι Πολοκ και Ρόθκο) , οι οποίοι στις 22 Μαϊου 1950 έστειλαν ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας στους New York Times  εξαιτίας μιας αρνητικής απόφασης του Μητροπολιτικού Μουσείου να συμπεριληφθούν έργα της “προχωρημένης” τέχνης. Την επόμενη χρονιά 18 μέλη της ομάδας συμπεριλαμβανομένου του Στάμου φωτογραφήθηκαν περήφανα γι’αυτή την πράξη τους, σε ένα άρθρο του περιοδικού LIFE.
  • Η εμπλοκη σε δικαστική διαμάχη >

imagehandler

  • Υπήρξε μεγάλο πλήγμα στη φήμη του και ουσιαστικά αφορά στις ενέργειες του ως ορισμένος εκτελεστής της περιουσίας του καλού του φιλου Mark Rothco, ο οποίος και είχε αυτοκτονήσει το 1970. Η οικογένεια του Rothko έκανε προσφυγή κατηγορώντας τον Στάμο και τους άλλους δύο εκτελεστές της περιουσίας του Rothco ότι πούλησαν 100 πίνακες με κέρδος στο 800% της αξίας από την οποία η οικογένεια τους πούλησε αρχικά.Αν και δεν έβγαλε κάποιο κέρδος ο ίδιος, κρίθηκε  συνένοχος εξατίας ενός νομικού κωλύματος. Έτσι,πλήρωσε ως πρόστιμο παραχωρώντας το σπίτι του στην οικογένεια Rothko αξίας 435,000 δολαρίων. Αυτή η εξέλιξη ήταν ένα δυνατό χτύπημα για την φήμη του από το οποίο δεν ανέκαμψε ποτέ πλήρως και μόνο μετά το 1980 αρχίζει ξανά το όνομα του να συνδέεται με την ουσία του έργου του.




This slideshow requires JavaScript.


Πηγές

  • Wikipedia
  • Artopos.gr
  • National Gallery
  • New York Times
  • Wikiart
  • Huffington Post

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s